Autobiografia, de Charles Darwin

Que pijo este Darwin! Non o digo porque tivese diñeiro, porque viñese dunha familia acomodada, ou porque se puidese permitir facer a viaxe que fixo no Beagle durante cinco anos como se dun ano sabático se tratara. Dígoo porque leo na súa autobiografía que antes de empezar estudos, xa o facía cunha despreocupación total, coa tranquilidade que dá non ter a necesidade de atopar unha saída profesional. Unha situación que moitos, creo, non podemos contemplar. Mais imos a outros temas máis importantes que tamén se mostran no libro.

Quero falar da edición que lin, única por varios motivos. Traducida por Jaume Terrades e cunha introdución de Martí Domínguez, trátase da primeira edición non censurada da obra e tamén en lingua catalá deste título. Contén tamén toda unha serie de imaxes sobre personaxes e lugares relacionados co naturalista, ademais de varias notas ao pé de páxina que complementan a lectura. Unha verdadeira novidade neste ano Darwin*. Ben, sempre poderemos resentirnos da lentitude coa que chegan ata nós as traducións deste autor (máis de 100 anos no caso desta autobiografía).

Que sociedade, a Victoriana, tan particular e nalgúns aspectos tan contraditoria. Por unha banda tan firme nalgunhas actitudes e tan aberta a outros… O motivo da censura por parte dos familiares de Darwin foi que este facía xuízos sobre o xeito de facer e pensar de persoas próximas.

“O que máis lle gustaba era sacar conclusións de pequenas observacións feitas durante un longo tempo. O seu xuízo era excelente, tiña unha cabeza moi equilibrada, mais non creo que se puidese dicir que posuía un pensamento moi orixinal”. (p. 69).

Isto di de Henslow. Seguidamente, na páxina 103, di de Robert Brown que

“Tiña inmensos coñecementos, moitos dos cales morreron con el, porque tiña demasiado medo de cometer algún erro”.

Máis adiante (p. 109) de Herbert Spencer di que

“non son consciente de aproveitar nada […] para a miña obra. O seu xeito dedutivo de tratar todos os temas é completamente oposta ao meu marco mental”.

É comprensible, por unha banda, que os censores visen estas opinións un chisco ásperas. Eu creo que non o son . Axúdame a distancia, xaora. Mais Darwin o que fai é mostrar en que medida é congruente cun pensamento lóxico, científico. Ao longo da súa biografía fai patente a súa dedicación:

“Nunca antes  entendera […] que a ciencia consiste en xuntar feitos para poder extraer leis xerais ou conclusións.” (p. 73);

ou tamén na páxina 116,

“a miña principal distracción e única tarefa na vida foi o traballo científico: e a excitación que me produce faime esquecer o meu malestar diario ou afástao”.

Outro motivo de censura foron as súas opinións sobre a relixión. Mais Darwin non fai outra cousa aquí que xulgar “cientificamente”, do mesmo xeito que o fai cara a súa tarefa, as súas obras e os seus colegas.

“Nunca me afectou o pensamento de ata que punto era ilóxico dicir que cría naquilo que non podía entender e que, de feito, non se pode entender”

di (p. 64) de cando daba por certo aquilo escrito na Biblia.

“[…] calquera home normal necesitaría as evidencias máis claras para crer nos milagres en que se basea o Cristianismo” (p. 89)

afirma máis tarde. Darwin, congruente co seu razoamento, só pode mostrarse escéptico (e agnóstico) ante estes temas. A súa familia, non obstante, viu quizais unha actitude máis atea da preferida. Dubido moito que Darwin quixese polemizar minimamente con nada ou ninguén. De feito, deixa claro que o seu escrito é “unha explicación sobre min mesmo, coma se estivese morto noutro mundo e repasase a miña vida” (p. 36).

O último aspecto que quero comentar, porque me gustou lelo, é a súa consideración cara a Wallace. O que nun principio foi un “entroncamento de plans” que precipitou a redacción de A orixe das especies, resultou un beneficio, de acordo co que confesa Darwin:

“[…] o seu ensaio [o de Wallace] sen dúbida axudou á recepción da teoría” (p. 123).

Darwin non ten inconveniente en encomiar ao seu suposto competidor:

“O ensaio do Sr. Wallace […] estaba expresado admirablemente e era moi claro”.

Recoñece que

“Entón eu non sabía ata que punto el tiña unha disposición nobre e xenerosa”.

Un xuízo xusto e de cabaleiro, de investigador íntegro e honestidade, que a través desta autobiografía “escoitamos “directamente da súa propia voz.

Darwin, Charles. Autobiografia: edició no censurada. Tradución do inglés de Jaume Terradas; introducción de Martí Domínguez. [València]: Universitat de València, DL 2008. 150 p. 21 cm. (Mètode; 3). ISBN: 978-84-370-7328-6

Advertisements
Estas entrada foi publicada en Darwin-Charles coas etiquetas , , , , , , . Ligazón permanente.

One Response to Autobiografia, de Charles Darwin

  1. Pingback: Fonseca, ateo? | a lei de Lem

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s