Gústanos a ciencia ficción?

O autor e historiador da ciencia ficción Brian Aldiss lamentaba a carencia de empatía cara ao xénero nun artigo de Bryan Appleyard no xornal The Sunday Times. Este xornalista recolle unha serie de impresións sobre esta literatura nos nosos días. “Unha ciencia ficción nova, dura, lóxica e frutífera é agora unha rareza”. Pola contra, atopámonos nun verdadeiro escenario de ciencia ficción: cambio climático, recursos petrolíferos esgotándose, redes de comunicación máis extensas e complexas que nunca, turistas espaciais, …. E por isto pedimos que a ciencia ficción teña máis vixencia da que lle atribuímos, e preguntámonos se non a queremos o suficiente.

Gústalle ao mundo editorial a ciencia ficción? Algúns autores prefiren non ser encadrados no xénero. Aldiss explica que a primeira novela de Salman Rushdie (Grimus. 1977) foi merecedora do galardón á mellor novela de ciencia ficción, pero que os editores preferiron retirar a novela do premio no último momento. “Se lle poñían a etiqueta de escritor de ciencia ficción ninguén querería saber del máis nada”. Tanta mala prensa dá ser autor/a de esta narrativa?

A lei de Lem - Daniel Gonzalez Martin

Este foi o último número publicado. O boletín "Estació Garcilaso" xa non existe. Pero agora a biblioteca ten unha cousa mellor: un blogue

Gústalle aos autores a ciencia ficción? Hai quen afirma non escribir ciencia ficción, aínda que as súas obras poderíanse incluír no xénero. Margaret Atwood, por exemplo, afirma non escribir ciencia ficción, se non “ficción especulativa”. Isto é moi lícito, madía leva, pero poderiamos atopar tamén algunhas das súas obras ao estante de “ciencia ficción” na biblioteca e non sería un erro. Stanislaw Lem dicía a unha das súas últimas entrevistas que “O xénero da ciencia ficción é unha cousa que non soporto, considéroo un xénero moi menor, pueril e carecido de todo valor cognitivo” e que “de mozo escribín novelas próximas á ciencia ficción para poder escapar do realismo social en linde e para sortear a censura stalinista, pero non deixo que se reediten…” Ray Bradbury lamentaba ser considerado só como un autor de ciencia ficción malia que esta narrativa constitúe unha parte non maioritaria da súa obra.

Premios literarios específicos dos xénero hai moitos e diferentes. Pero, están excluídos de poder optar ao Premio Nobel de Literatura os autores de ciencia ficción? Que un/a escritor/a aspire ao Premio Nobel é moi lícito e comprensible. Antonio Lobo Antunes, que non escribiu ciencia ficción, declaraba ao recibir Premio de Literatura en Linguas Romances de la Feria Internacional do Libro de Guadalaxara” que “só falta o gordo”. Sobre Lem díxose que non recibiu “o gordo” polo feito de ser considerado un autor do xénero. Isto non nos ten que facer dano. Hai autores excelentes que non o teñen (Calvino, Borges, Vonnegut…. están na miña lista). De tódolos xeitos, xa temos resposta á última pregunta: temos unha autora galardoada co premio Nobel de literatura (no 2007) que escribiu ciencia ficción: Doris Lessing, autora de Canopus en Argos: arquivos (1980-81), unha “Space opera” que foi amplamente comentada en estudos de política e xénero. Desvanécese así o estigma sobre estes escritores? Pois parece ser que non. Polo menos Harold Bloom, crítico literario e autor de canons encomiados, non se corta ao dicir que a obra de Lessing dos últimos 15 anos é dificilmente lexíbel.

Sexa como sexa, a ciencia ficción manterá sempre a boa saúde dunhas poucas boas calidades. Dínolo Aldiss: “Borges, como Lem, sospeita que non sabemos nada sobre nós. Interésache isto? Si. Le ciencia ficción.” Appleyard tamén apunta ao artigo unha novidade editorial: Different Engines: How Science Drives Fiction and Fiction Drives Science (2008) de Mark L. Brake e Neil Hook. Estes autores defenden que os autores e autoras de ciencia ficción son libres de especular nunha medida que os científicos non o son. A ciencia ficción é un compañeiro necesario da ciencia. Como pode a ficción deixar de contemplar futuros posibles nun mundo en cambio constante? Como pode a ciencia empezar a crer na súa sabedoría, na súa verdade, sen escritores e escritoras que buscan á dianteira do territorio?

Gústanos aos lectores/as a ciencia ficción? Madía leva. Non temos que deixar de ter presente estes argumentos, do mesmo xeito que un canon pode ser un bo repertorio de onde sacar información para novas lecturas. Pero o primeiro criterio a que temos que atender é o noso gusto. E si gústanos ler ciencia ficción pois adiante. Por que teriamos que deixar de querela?

Referencias

Appleyard, Bryan. Why don’t we love science fiction?. En The Sunday Times [en liña]. 2 de decembro de 2007 [Consulta: 26 de novembro de 2008]. Dispoñible en: http:// entertainment.timesonline.co.uk/tol/artes_and_entertainment/books/artigo2961480.ece

López, Angeles. A ciencia ficción é un xénero pueril (Entrevista a Stanislaw Lem) en: La Vanguardia [en liña]. 12 de abril de 2006 [Consulta: 26 de novembro de 2008].

Maiello, Michael. A Nobel Prize For Science Fiction. En Forbes [en liña]. 10 de outubro de 2007 [Consulta: 26 de novembro de 2008]. Dispoñible a: http://www.forbes.com/2007/10/12/nobel-prize-lessing-opinion-books-cz_mm_1012lessing.html

Este texto foi escrito orixinariamente para o boletín “Estacio Garcilaso” núm 4, da Biblioteca Garcilaso.

Advertisements
Estas entrada foi publicada en Desatinos coas etiquetas , , , , , , , , , , , , . Ligazón permanente.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s